Hiểm họa tăng nguy cơ thoái hóa khớp do ngồi nhiều

Ngày nay, lối sống ít vận động, đặc biệt là việc ngồi quá nhiều, đang trở thành một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng. Không chỉ gây ra các vấn đề về tim mạch, béo phì hay căng thẳng, việc ngồi lâu còn tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe xương khớp. Thoái hóa khớp, một căn bệnh vốn thường gắn liền với tuổi già, nay đang có xu hướng “trẻ hóa” do thói quen sinh hoạt thiếu vận động. Vậy vì sao tăng nguy cơ thoái hóa khớp do ngồi nhiều, và chúng ta cần làm gì để bảo vệ sức khỏe của mình? Hãy cùng Bioglan tìm hiểu trong bài viết sau đây.

Nguy cơ bệnh tật từ thói quen ngồi nhiều

Nhân viên văn phòng, lập trình viên, thợ may,… là những nghề thường xuyên phải ngồi nhiều liên tục, đối mặt với nguy cơ rất cao mắc những căn bệnh nguy hiểm không chỉ đối với hệ xương khớp mà còn với các cơ quan nội tạng quan trọng.
Việc ngồi liên tục trong thời gian dài sẽ gây tổn thương các cơ quan trong cơ thể và gây nên các căn bệnh sau:

tăng nguy cơ thoái hóa khớp do ngồi nhiều
Tăng nguy cơ thoái hóa khớp do ngồi nhiều

1. Bệnh tim

Khi ngồi lâu, các cơ ít đốt cháy mỡ và tốc độ lưu thông máu chậm hơn khiến các axit béo dễ làm tắc nghẽn tim. Tình trạng này kéo dài gây cao huyết áp, tăng nồng độ cholesterol trong máu.
Theo các chuyên gia, những người càng ít vận động với “thời gian tĩnh” càng nhiều có nguy cơ mắc bệnh tim cao hơn gấp 2 lần những người năng vận động.

2. Tụy hoạt động quá mức

Tụy có nhiệm vụ sản sinh insulin, hormone giúp tế bào lấy glucozo từ máu và sử dụng để sinh năng lượng. Tuy nhiên, tế bào trong các cơ ở trạng thái không vận động không phản ứng với insulin khiến tụy tiếp tục tiết ra nhiều hormone nữa. Đây là nguyên nhân gây tiểu đường và một số bệnh khác.
Điều nguy hiểm là sự suy giảm phản ứng với insulin xảy ra chỉ sau 1 ngày ngồi liên tục, theo kết quả một nghiên cứu năm 2011.

3. Ung thư ruột kết

Nhiều nghiên cứu cho thấy sự liên quan giữa ngồi lâu với sự gia tăng nguy cơ ung thư ruột, ung thư vú và nội mạc tử cung. Các nhà khoa học vẫn chưa lý giải đầy đủ cho vấn đề này, nhưng đã có nhiều giả thiết được đưa ra. Giả thiết thứ nhất cho rằng insulin dư thừa kích thích sự phát triển của các tế bào có hại. Còn theo một lập luận khác, vận động thường xuyên sẽ đẩy mạnh hoạt động của các chất chống oxy hóa tự nhiên giúp ngăn ngừa quá trình phá hủy tế bào và các gốc tự do, tác nhân tiềm ẩn gây ung thư.

4. Lưu thông máu kém ở chân

Thời gian ngồi nhiều khiến tuần hoàn máu ở chân giảm. Các vấn đề có thể phát sinh gồm sưng mắt cá chân, giãn tĩnh mạch cho tới hội chứng huyết khối trong tĩnh mạch (DVT) nguy hiểm.

Thời gian ngồi nhiều khiến tuần hoàn máu ở chân giảm.
Thời gian ngồi nhiều khiến tuần hoàn máu ở chân giảm.

5. Xương mỏng

Các hoạt động đi, chạy… kích thích hông và xương ở phần dưới cơ thể phát triển với mật độ dầy hơn, chắc chắn hơn. Ngồi lâu khiến xương mỏng dần đi. Tình trạng thiếu vận động như trên là lý do cho sự gia tăng chứng loãng xương trong thời gian gần đây, theo ý kiến của các nhà khoa học.

6. Kém tập trung

Vận động giúp bơm máu và oxy lên não tốt hơn, đồng thời kích thích sản sinh các hóa chất cải thiện tâm trạng và trí óc. Khi ngồi một chỗ trong thời gian dài, mọi quá trình trong cơ thể đều diễn ra chậm chạp, bao gồm cả hoạt động của não bộ khiến chúng ta khó tập trung.

7. Đau mỏi cổ

Phần lớn thời gian dân văn phòng “đóng đô” tại bàn làm việc với thói quen chúi đầu về phía bàn phím máy tính hoặc nghiêng nghiêng đầu một bên nghe điện thoại. Hậu quả là các đốt sống cổ bị kéo căng và có thể mất cân đối vĩnh viễn.

dau-moi-co

8. Đau vai và lưng

Tư thế ngồi cúi về phía trước còn ảnh hưởng tới cả vai và lưng, đặc biệt là cơ cầu vai, nối cổ vai.

dau-vai-lung

9. Thoái hóa cột sống

Ngồi trong thời gian dài với tư thế không đúng khiến đĩa đệm chêm giữa hai phần cứng xương đốt sống suy giảm chức năng giảm sốc cho cột sống, gây đau và phát sinh các vấn đề cột sống.

10. Thoát vị đĩa đệm

Càng ngồi nhiều mọi người càng đối mặt với nguy cơ thoát vị đĩa đệm cao hơn. Ở tư thế ngồi, trọng lượng phần trên cơ thể dồn vào đốt sống thắt lưng thay vì được phân phối đều dọc theo cột sống.

11. Gia tăng nguy cơ tử vong

Trong nghiên cứu kéo dài 8 năm rưỡi, những người có thời gian ngồi xem tivi nhiều nhất có khả năng tử vong cao hơn 61% so với những người xem tivi ít hơn 1 giờ mỗi ngày.

Giải pháp phòng ngừa thoái hóa khớp do ngồi nhiều

1. Điều chỉnh tư thế ngồi đúng cách

Ngồi đúng tư thế là cách đơn giản nhưng hiệu quả để giảm áp lực lên cột sống và khớp. Một số mẹo để ngồi đúng cách:

  • Lưng thẳng, tựa sát vào ghế.
  • Hai bàn chân chạm sàn, đầu gối vuông góc.
  • Màn hình máy tính ngang tầm mắt, tránh cúi đầu quá lâu.
  • Sử dụng ghế hỗ trợ thắt lưng và có độ cao phù hợp.

2. Tăng cường vận động trong ngày

Thói quen vận động thường xuyên giúp cải thiện tuần hoàn máu, giảm áp lực lên các khớp và tăng cường sức khỏe tổng thể. Một số gợi ý:

  • Đứng lên và đi lại sau mỗi 30-60 phút làm việc.
  • Thực hiện các bài tập giãn cơ nhẹ nhàng tại bàn làm việc.
  • Đi thang bộ thay vì thang máy nếu có thể.
  • Tham gia các hoạt động thể chất như yoga, bơi lội hoặc đi bộ nhanh.

3. Sử dụng bàn làm việc đứng

Bàn làm việc đứng (standing desk) là một giải pháp hiện đại, giúp thay đổi tư thế làm việc liên tục trong ngày. Xen kẽ giữa việc đứng và ngồi có thể giảm đáng kể áp lực lên cột sống và ngăn ngừa các vấn đề sức khỏe.

4. Chế độ dinh dưỡng hỗ trợ sức khỏe xương khớp

Dinh dưỡng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ hệ xương khớp. Hãy bổ sung:

  • Canxi: Có nhiều trong sữa, phô mai, sữa chua, hạt hạnh nhân và rau xanh đậm.
  • Vitamin D: Từ ánh nắng mặt trời, cá hồi, cá thu, hoặc viên uống bổ sung.
  • Collagen và Glucosamine: Giúp tăng cường sụn khớp, có thể bổ sung qua thực phẩm chức năng.

5. Uống đủ nước

Uống đủ nước không chỉ giúp cơ thể duy trì sự linh hoạt mà còn hỗ trợ bôi trơn các khớp, giảm nguy cơ thoái hóa. Hãy uống ít nhất 2-2.5 lít nước mỗi ngày, đặc biệt nếu bạn làm việc trong môi trường máy lạnh.

6. Nghỉ ngơi và thư giãn hợp lý

Để giảm căng thẳng cho cơ và khớp, hãy áp dụng:

  • Các bài tập thiền hoặc hít thở sâu.
  • Massage cơ thể định kỳ để thư giãn cơ và giảm đau mỏi.
  • Sắp xếp thời gian nghỉ ngơi hợp lý, tránh làm việc quá sức.